Mieren in Jena: niet elke soort vormt een probleem

Aandacht ja – maar alsjeblieft geen paniek. Dat is het advies van de stad Jena als het om mieren gaat.

Sinds vorig jaar voor het eerst melding werd gemaakt van problemen met mieren in het centrum van Jena, met name in het Damenviertel, komen er steeds meer meldingen binnen over opvallende mierenpopulaties – inmiddels ook uit andere stadsdelen en deels zelfs uit natuurgebieden.

Maar let op: niet elke mier is een probleem. In Duitsland komen meer dan 110 inheemse mierensoorten voor. Tot de bekendere soorten behoren bijvoorbeeld bosmieren, knoopmieren en paardenmieren. Ze maken vanzelfsprekend deel uit van onze natuur en vervullen belangrijke taken in het ecosysteem.

Weliswaar komen ook inheemse mieren vaak op zoek naar voedsel huizen of appartementen binnen. In de meeste gevallen veroorzaken ze echter geen grote problemen. Wie zich toch door mieren gestoord voelt, kan contact opnemen met een gespecialiseerd ongediertebestrijdingsbedrijf. Daar kan ook worden beoordeeld of het mogelijk om een beschermde soort gaat, waarvoor een officiële vergunning nodig is om ze te verwijderen.

Ingevoerde soort zorgt voor problemen

De „probleemmieren“ in het centrum van Jena behoren echter tot een geïntroduceerde soort: de vergeten wegmier (Lasius neglectus). Hun oorspronkelijke thuisland ligt in het Nabije Oosten.

In tegenstelling tot inheemse soorten kan de vergeten wegmier zogenaamde superkolonies vormen. Deze bestaan uit meerdere honderden mierenkolonies met miljoenen individuele dieren.

Voor mensen en huisdieren zijn de mieren weliswaar niet direct gevaarlijk. Door hun massale aanwezigheid kunnen ze echter zeer hinderlijk worden en bovendien schade veroorzaken – bijvoorbeeld aan straten en paden, gebouwen of elektriciteitskasten.

De vergeten wegmier behoort tot de kleinere mierensoorten. Ze is ongeveer 2,5 tot 3,5 millimeter groot en donker tot zwartbruin van kleur. Een betrouwbaar onderscheid met vergelijkbare soorten is echter alleen mogelijk door deskundigen.

Onderzoek moet verspreiding in kaart brengen

Na de bevestiging van de soort heeft het departement voor Stadsontwikkeling en Milieu een deskundigenbureau ingeschakeld. Het doel van het onderzoek is om de werkelijke omvang van de verspreiding en de belangrijkste verspreidingsgebieden in het stadsgebied van Jena in kaart te brengen.

Hiervoor worden volgens wetenschappelijke methoden zogenaamde lokvallen ingezet.

Gerichte bestrijding alleen samen mogelijk

De resultaten van het onderzoek moeten in de toekomst helpen om gerichter en beter gecoördineerd tegen de mieren op te treden. Daarbij zal een goede samenwerking tussen particuliere grond- en vastgoedeigenaren en openbare instellingen van groot belang zijn. Bestrijdingsmaatregelen moeten qua tijd en ruimte op elkaar worden afgestemd, zodat ze zo effectief en duurzaam mogelijk zijn.

De kosten voor maatregelen op particuliere percelen komen in principe voor rekening van de betreffende eigenaren zelf. De gemeente neemt de kosten voor gemeentelijke gebouwen en terreinen en de openbare wegruimte voor haar rekening.

Voor de bestrijding worden speciale lokgels en lokkorrels gebruikt, die door gespecialiseerde bedrijven worden uitgebracht. De werkzame stoffen worden door de mieren naar hun ondergrondse nesten gedragen en daar doorgegeven aan de koninginnen en het broedsel.

Zo kunnen burgers helpen

Wie in zijn woonomgeving een opvallende mierenpopulatie opmerkt en vermoedt dat het om de invasieve soort gaat, kan enkele exemplaren verzamelen in een klein, goed afsluitbaar potje en deze inleveren bij het Departement voor Stadsontwikkeling en Milieu, Am Anger 26.

De volgende gegevens zijn daarbij belangrijk:

• exacte vindplaats
• vinddatum
• naam van de vinder
• contactgegevens voor eventuele vragen

De monsters worden ter beschikking gesteld aan het aangestelde deskundigenbureau en kunnen belangrijke aanwijzingen opleveren over de verspreiding van de kolonies.

Geen anonieme meldingen via het meldingsformulier

Anonieme meldingen in het meldingssysteem zonder bewijsmateriaal zijn daarentegen niet nuttig. De vergeten wegmier en de bestrijding ervan vormen een complexe uitdaging en kunnen niet op korte termijn met afzonderlijke maatregelen worden opgelost.