Dummy link to fix Firefox-Bug: First child with tabindex is ignored

Nieuw 3D-stadsmodel in het kaartportaal

07.08.2026

Jena maakt stadsplanning digitaal beleefbaar

Welke invloed heeft een nieuwbouwproject op de omgeving? Welke gebouwen bepalen het karakter van een stadswijk? En hoe ziet Jena er eigenlijk vanuit vogelperspectief uit? Antwoorden op deze en nog veel meer vragen biedt vanaf nu het nieuwe 3D-stadsmodel in het kaartportaal van de stad Jena.

Met deze uitbreiding bouwt de stad haar digitale kaartportaal consequent verder uit. Burgers kunnen het stadsgebied nu driedimensionaal verkennen en krijgen zo een veel beter ruimtelijk beeld dan voorheen. Door de integratie van het 3D-stadsmodel wordt het tot nu toe tweedimensionale kaartportaal uitgebreid met een ruimtelijke weergave. Hierdoor kunnen stedenbouwkundige structuren, terreinvormen en bouwkundige veranderingen duidelijker in beeld worden gebracht en beter worden begrepen.

Het digitale model geeft het stadsgebied weer met het terrein, de bruggen en de gebouwen in hun werkelijke ligging en vorm. De gebouwen worden daarbij weergegeven met hun karakteristieke dakvormen, zoals zadeldaken, schilddaken of lessenaarsdaken.  De gegevensbasis voor het 3D-stadsmodel bestaat al sinds de jaren 2010 en is sindsdien voortdurend bijgewerkt. Zo konden nieuwbouw, sloopwerkzaamheden en bouwkundige veranderingen voortdurend in de database worden opgenomen. Met de nieuwe oplossing wordt de tot nu toe zelfstandige applicatie nu technisch vervangen en tegelijkertijd functioneel aanzienlijk uitgebreid. 

„Door de integratie in het kaartportaal wordt het 3D-stadsmodel een centrale bouwsteen van de digitale geoinformatie van de stad. Burgers krijgen veel eenvoudiger toegang tot ruimtelijke informatie en kunnen verbanden beter begrijpen en doorgronden”, aldus Dorothea Prell, Smart City-coördinator en algemeen projectleider van het Smart City-project Jena.

Nieuwe functies voor burgers

Via het kaartportaal kunnen gebruikers het stadsgebied virtueel verkennen en gericht zoeken naar locaties en coördinaten. De tot nu toe zelfstandige applicatie wordt daarmee niet alleen technisch vervangen, maar ook functioneel aanzienlijk verbeterd. Tot de nieuwe functies behoren onder andere:

· de simulatie van schaduwval en verlichting op verschillende tijdstippen,
· zonlichtanalyses,
· metingen van hoogtes, afstanden en oppervlakten,
· tekenfuncties voor het maken van eigen 3D-objecten,
· het exporteren van kaartweergaven en objecten.

Ook reeds beschikbare tweedimensionale informatie uit het kaartportaal kan in de 3D-weergave worden getoond. Zo wordt verschillende ruimtelijke informatie in één centrale toepassing samengebracht.

Juist bij bouwprojecten of veranderingen in de openbare ruimte zorgt de driedimensionale weergave voor meer transparantie. Burgers kunnen zich in een vroeg stadium een beeld vormen van hoe geplande maatregelen in hun omgeving passen en welke gevolgen deze bijvoorbeeld kunnen hebben voor zichtlijnen of schaduwvorming. Dit maakt het niet alleen gemakkelijker om complexe plannen te begrijpen, maar ondersteunt ook bestaande participatieprocedures doordat geplande veranderingen voor burgers duidelijker en begrijpelijker worden.

Plannen aanschouwelijker en begrijpelijker

Het 3D-stadsmodel ondersteunt binnen het bestuur de stads- en ruimtelijke ordening, de visualisatie van bouwprojecten en analyses van zichtlijnen, schaduwvorming en zonne-energiepotentieel. Bovendien kan de gegevensbank dienen als basis voor vaktechnische toepassingen op gebieden zoals klimaataanpassing, maatregelen tegen hevige regenval en overstromingen of geluidsisolatie.

Voor burgers biedt het model een gemakkelijkere toegang tot complexe ruimtelijke informatie. Bouwprojecten en veranderingen in de openbare ruimte kunnen duidelijker worden weergegeven dan in klassieke tweedimensionale plattegronden. Dit vergroot de begrijpelijkheid van planningsprocessen en kan ook participatieprocedures ondersteunen. Eigenaren kunnen het model bovendien gebruiken om bijvoorbeeld de hoogte van gebouwen, dakoppervlakken, hoogteverschillen of de zoninstraling op een perceel beter in te schatten.

Gezamenlijk ontwikkeld in het Smart City-netwerk

De ontwikkeling van de nieuwe functies van het 3D-stadsmodel en de integratie ervan in het kaartportaal zijn gerealiseerd in het kader van het Smart City-project van de stad Jena. De toepassing is gezamenlijk ontwikkeld met de Smart Cities-modelprojecten uit Detmold, Frankfurt am Main en Wolfsburg. Door de uitwisseling van kennis, ervaringen en technische ontwikkelingen konden synergieën worden benut en kon een moderne oplossing worden gecreëerd die alle betrokken steden ten goede komt. De samenwerking laat zien hoe innovatieve digitale aanbiedingen door samenwerking sneller tot stand komen en een directe meerwaarde voor de stedelijke samenleving creëren.

Toegang tot het 3D-stadsmodel

Het 3D-stadsmodel is rechtstreeks toegankelijk via het kaartportaal van de stad Jena via het menu „Thema’s“ en vervolgens via het kaartthema „3D-stadsmodel“. Het huidige internetadres blijft bestaan en leidt door naar het kaartportaal.

Screenshot vom Kartenportal.
Das neue 3D-Stadtmodell im Kartenportal der Stadt Jena ermöglicht eine räumliche Ansicht des Stadtgebiets. Gebäude, Gelände und markante Bauwerke wie der JenTower lassen sich aus unterschiedlichen Perspektiven betrachten und analysieren.