Stad Jena wil meer speelruimte voor nieuwe woningbouw

Meer mogelijkheden om dringend benodigde bouwgrond te verwerven en nieuwe woningen te ontwikkelen: Dat is het doel van verschillende statuten voor voorkooprecht die de stad Jena op 21 mei 2026 heeft voorgelegd aan de commissie voor stadsontwikkeling, milieu, klimaatbescherming en duurzaamheid (SUA).

Als de gemeenteraad de statuten aanneemt, kan de stad bij de verkoop van bepaalde eigendommen in de plaats treden van particuliere kopers en de grond zelf verwerven. De basis hiervoor is het bouwwetboek, dat gemeenten dit speciale voorkeursrecht geeft als dit het algemeen belang dient.

"Jena heeft betaalbare huisvesting nodig en tegelijkertijd meer mogelijkheden om te handelen om belangrijke gebieden voor stedelijke ontwikkeling op de lange termijn veilig te stellen. Met het statuut van voorkooprecht creëren we een mogelijkheid om grondeigenaar te worden, zodat we het woningbouwpotentieel stap voor stap kunnen ontwikkelen in het belang van de burgers", legt Dirk Lange, hoofd Stadsontwikkeling en Milieu, uit.

Meer speelruimte bij woningbouw

De achtergrond hiervan is de gespannen situatie op de woningmarkt in Jena. De vraag naar woningen is al jaren hoog. Tegelijkertijd heeft de stad slechts enkele eigen gebieden die geschikt zijn voor woningbouw. Het doel is daarom om op de lange termijn meer betaalbare en prijsstabiele woningen te creëren - ook om Jena aantrekkelijk te houden als plaats om te wonen en te werken.

De geplande statuten maken deel uit van het "model voor woningbouw in Jena", dat de gemeenteraad in 2024 heeft aangenomen. De stad Jena had al eerder verschillende strategieën en richtlijnen voor het woningbouwbeleid ontwikkeld om de speelruimte van de gemeente op het gebied van woningbouw te vergroten.

Reikwijdte van het voorkeursrecht

De nieuwe voorkeursrechten gelden vooral daar waar gebieden goede voorwaarden voor woningbouw bieden - bijvoorbeeld door een gunstige ligging, goede verbindingen met het openbaar vervoer of het potentieel voor veel nieuwe appartementen. Dit geldt ook voor gebieden waar de ontwikkeling tot nu toe werd belemmerd door ingewikkelde eigendomsstructuren.

Het zogenaamde "Pakket 1" omvat de volgende gebieden:

• Kapellendorfer Weg in Isserstedt

• Gebied bij de dalschool in het district Kernberge

• An der Trebe in Wenigenjena

• Mädertal in Jena-Süd

• Closewitzer Straße in Jena-Nord

Wanneer het voorkeursrecht van toepassing is

De statuten betekenen niet dat eigendommen onteigend zullen worden of dat er direct gebouwd zal worden in de getroffen gebieden. Een voorkeursrecht komt alleen in aanmerking als eigenaren hun percelen verkopen.

Voorwaarde hiervoor is een rechtsgeldige koopovereenkomst. Zodra de stad op de hoogte is gebracht van de verkoop, controleert ze binnen drie maanden op basis van de koopovereenkomst of aan de wettelijke voorwaarden voor de uitoefening van het voorkeursrecht is voldaan. Pas daarna beslist ze of ze er gebruik van maakt.

Een van de doelen van het voorkeursrecht is om te voorkomen dat eigendommen uitsluitend om speculatieve redenen worden verhandeld. In gevallen waarin de overeengekomen aankoopprijs de geldende standaard grondwaarde aanzienlijk overschrijdt, heeft de stad het recht om het te betalen bedrag te beperken tot de werkelijke marktwaarde op het moment van aankoop.

Aankoop van potentiële locaties door KIJ

De aankoop van potentiële locaties wordt uitgevoerd door de gemeentelijke vastgoedmaatschappij Kommunale Immobilien Jena (KIJ). De gemeenteraad zal op een later tijdstip een besluit nemen over specifieke ontwikkelingsplannen en mogelijke bouwprojecten. Burgers en andere belanghebbenden worden ook bij dit proces betrokken. Mogelijke effecten op het klimaat en het milieu zullen ook worden onderzocht in het verdere proces.

De statuten van het recht van voorkoop worden gepubliceerd op de website van de stad Jena en worden ook weergegeven op het kaartenportaal van de stad zodra de resolutie is aangenomen.