Miasto Jena nadaje priorytet przyszłym inwestycjom kulturalnym
Miasto Jena wyznacza kierunek przyszłego rozwoju swojej infrastruktury kulturalnej. Tłem tego jest potrzeba inwestowania w centralne obiekty kulturalne przy jednoczesnym ograniczonym polu manewru finansowego. Na posiedzenie Rady Miasta w dniu 3 czerwca 2026 r. przedstawiono propozycję ustalenia priorytetów nadchodzących inwestycji kulturalnych.
Podstawą propozycji jest decyzja o priorytetowym potraktowaniu generalnego remontu i koncepcyjnego rozwoju muzeów miejskich na terenie Göhre. Jednocześnie wcześniejsze plany dotyczące nowego centrum prób dla Orkiestry Filharmonii w Jenie nie będą kontynuowane. Jednak działalność i rozwój artystyczny orkiestry filharmonicznej powinny pozostać zabezpieczone w perspektywie długoterminowej w istniejących lokalizacjach Volkshaus i dawnej kliniki okulistycznej.
Decyzja została podjęta po przeprowadzeniu kompleksowej analizy technicznej i finansowej. Oba projekty - modernizacja muzeum i centrum prób - zostały w ostatnich latach zidentyfikowane jako ważne przyszłe projekty. Ich jednoczesna realizacja nie jest jednak możliwa w obecnych i przewidywalnych warunkach budżetowych.
Priorytetem jest pilna potrzeba podjęcia działań w muzeach miejskich. W placówce w Göhre występują znaczne braki strukturalne i funkcjonalne. Bez remontu istnieje ryzyko długoterminowego ograniczenia działalności muzealnej i zagrożenia dla cennych zbiorów.
Planowana reorganizacja ma na celu stworzenie nowoczesnego "Muzeum Jeny", które przekazuje historię miasta we współczesny sposób i działa silniej niż wcześniej jako otwarte miejsce spotkań, edukacji i wymiany kulturalnej. Planowane są między innymi nowe koncepcje wystawiennicze, dostęp bez barier, oferta cyfrowa i interaktywna oraz silniejszy nacisk na edukację.
Dawna klinika okulistyczna będzie odgrywać centralną rolę. Początkowo zostanie ona zagospodarowana jako tymczasowa lokalizacja dla części muzeów, a w dłuższej perspektywie jako nowa lokalizacja dla kolekcji sztuki w Jenie. Warunkiem wstępnym jest zabezpieczenie jego długoterminowego użytkowania po 2030 roku.
W tym kontekście poprzednie plany dotyczące niezależnego centrum sztuki zostały przerwane. Jednocześnie miasto postrzega rozwój obszaru wokół Volkshaus, kliniki okulistycznej i Niemieckiego Muzeum Optyki jako szansę na stworzenie nowego centrum kulturalnego o ponadregionalnym znaczeniu.
Intensywnie analizowano również decyzję w sprawie centrum prób dla Orkiestry Filharmonii w Jenie. Oprócz obciążeń finansowych, znacząco zmieniły się w szczególności warunki prawne i finansowe. Według aktualnych szacunków, wcześniej planowany model nie byłby opłacalny. Ponadto poniesione zostałyby dodatkowe stałe koszty operacyjne i infrastrukturalne, co mogłoby ograniczyć zakres finansowy pracy artystycznej orkiestry w perspektywie długoterminowej.
W związku z tym miasto wyraźnie podkreśla, że decyzja ta nie oznacza osłabienia Orkiestry Filharmonii w Jenie. Istniejące struktury w Volkshaus i Klinice Oka mają być raczej zabezpieczone w dłuższej perspektywie, aby utrzymać wysoką jakość artystyczną orkiestry w przyszłości.
JenaKultur planuje wieloletni rozwój w kilku fazach budowy i projektowania do wczesnych lat 2030-tych w celu realizacji działań muzealnych. Równolegle mają być aktywnie pozyskiwane fundusze.
Dyrektor ds. kultury Johannes Schleußner wyjaśnia:
"Obecna propozycja daje perspektywę na trudne decyzje, które jeszcze musi podjąć nasze miasto. To zasługa zarządu JenaKultur, że przedstawił realną i odpowiedzialną propozycję priorytetowego traktowania projektów inwestycyjnych w sektorze kultury w tych trudnych finansowo czasach. Propozycja ta zabezpiecza rentowność naszych instytucji kulturalnych, a jednocześnie otwiera pilnie potrzebne perspektywy, zwłaszcza dla naszego muzeum miejskiego i naszej kolekcji sztuki".
Dyrektorzy JenaKultur, Carsten Müller i Friedrun Vollmer, dodali:
"Zdajemy sobie sprawę, że takie ustalenie priorytetów wiąże się z różnymi oczekiwaniami, a także rozczarowaniami. Dlatego tym ważniejsze było zaproponowanie decyzji, która jest zrównoważona w perspektywie długoterminowej i łączy w sobie zarówno jakość kulturalną, jak i odpowiedzialność finansową. Wzmacniając muzea i jednocześnie zabezpieczając Filharmonię, tworzymy wiarygodne perspektywy dla rozwoju kulturalnego Jeny".