Monitoring: ochrona klimatu w Jenie robi postępy
Pierwszy raport z monitorowania wdrażania Planu Działań na rzecz Klimatu miasta Jena został przedstawiony komisjom rady miasta, począwszy od Rady Doradczej ds. Zawiera on przegląd stanu realizacji 73 działań w siedmiu obszarach tematycznych - od fundamentów strategicznych, przez budynki, mobilność i dostawy energii, po przyjazny dla klimatu styl życia. Szablon raportu można przeglądać online w systemie ratusza.
Ocena za okres od 2023 r. do października 2025 r. pokazuje, że większość działań została już zainicjowana. Sześć działań zostało zakończonych, siedem zostało ustabilizowanych. Wdrażanych jest 36 działań, 16 jest w przygotowaniu, a osiem nie zostało jeszcze rozpoczętych.
Istnieje również pozytywna tendencja w zakresie priorytetowych środków natychmiastowych: z 17 środków z planowanym rozpoczęciem wdrażania w 2023 r., dwa zostały już zakończone, jedenaście jest wdrażanych, a trzy są w przygotowaniu. Tylko jedno działanie nie zostało jeszcze rozpoczęte. Jest to utworzenie centrum usług klimatycznych dla firm w Agencji Rozwoju Gospodarczego w Jenie, które do tej pory nie powiodło się z powodu braku funduszy na niezbędne stanowisko pracy.
"Monitoring wyraźnie pokazuje, że krok po kroku robimy postępy w zakresie ochrony klimatu. Wiele działań zostało zainicjowanych lub już wdrożonych. Jednocześnie raport pokazuje, które działania nie zostały jeszcze rozpoczęte. Ważne jest, abyśmy kontynuowali i konsekwentnie kontynuowali rozpoczęte procesy na drodze do neutralności klimatycznej w Jenie" - mówi Kathleen Lützkendorf, dyrektor Departamentu Spraw Społecznych, Zdrowia, Imigracji i Klimatu.
Silne podstawy strukturalne i widoczne postępy
Utworzenie Agencji Ochrony Klimatu Jena gGmbH stworzyło centralne struktury do wdrażania planu działań na rzecz klimatu. Agencja koordynuje liczne działania i wdraża własne projekty - takie jak bezpłatne konsultacje energetyczne dla mieszkańców, wydarzenia informacyjne na temat planowania ciepła i programy edukacji ekologicznej w szkołach. Dodatkowe stanowiska ds. koordynacji ochrony klimatu w administracji miasta również wzmacniają wymagania organizacyjne.
Znaczący postęp można również zaobserwować w zakresie treści: w obszarze neutralnych dla klimatu budynków i dzielnic realizowanych jest kilka projektów pilotażowych dotyczących energooszczędnej renowacji i rozbudowy fotowoltaiki. Istotne instrumenty redukcji zużycia energii i kosztów zostały wprowadzone w administracji wraz z nową polityką energetyczną i ustanowieniem miejskiego systemu zarządzania energią. Dostawy energii elektrycznej są stopniowo przekształcane w energię odnawialną, a flota pojazdów jest coraz bardziej zelektryfikowana.
W obszarze mobilności liczne środki zostały włączone do bieżącego planowania. Rozszerzono usługę car-sharingu w przestrzeni publicznej, wprowadzono ograniczenia prędkości i zaawansowano rozbudowę linii tramwajowej w kierunku Jena-Nord. Jednocześnie konsekwentnie wykorzystywane są programy finansowania elektryfikacji transportu publicznego.
Kolejnym kamieniem milowym jest przyjęte miejskie planowanie ogrzewania. Zapewnia on bezpieczeństwo planowania i inwestycji na wczesnym etapie i stanowi podstawę do dalszej restrukturyzacji dostaw energii.
Wszystkie środki w zakresie przyjaznego dla klimatu stylu życia są również co najmniej w trakcie wdrażania. Wspierane są inicjatywy takie jak kawiarnia dzieląca się żywnością lub dom wymiany, a programy edukacyjne i uświadamiające są stale rozszerzane.
Kompleksowy monitoring zapewnia przejrzystość. W przyszłości platforma cyfrowa "Climate View" zapewni publicznie dostępne narzędzie do śledzenia postępów.
Ocena skuteczności
Kolejnym krokiem będzie analiza skuteczności zainicjowanych działań w zakresie neutralności klimatycznej. Ocena jest obecnie w toku i ma zostać zakończona jesienią 2026 roku. Pokaże ona, czy osiągnięto zamierzone wyniki, czy też poszczególne środki należy w razie potrzeby dostosować lub zaostrzyć.