Miasto Jena chce uzyskać większą swobodę działania w zakresie budowy nowych mieszkań

Więcej możliwości nabywania pilnie potrzebnych terenów pod zabudowę mieszkaniową oraz tworzenia nowych powierzchni mieszkalnych: taki jest cel kilku uchwał dotyczących prawa pierwokupu, które rada miasta Jeny przyjęła wczoraj (01.07.2026) na swoim posiedzeniu.Dzięki temu miasto Jena zyskuje możliwość zastąpienia prywatnych nabywców przy sprzedaży określonych działek i samodzielnego nabycia tych terenów. Podstawą prawną jest kodeks budowlany, który przyznaje gminom to szczególne prawo pierwokupu, o ile służy to dobru ogółu.

„Jena potrzebuje przystępnych cenowo mieszkań, a jednocześnie większych możliwości działania, aby w perspektywie długoterminowej zabezpieczyć tereny istotne dla rozwoju miasta. Dzięki statutom dotyczącym prawa pierwokupu tworzymy możliwość nabycia własności gruntów, aby krok po kroku rozwijać potencjał mieszkaniowy z korzyścią dla mieszkańców” – wyjaśnia Dirk Lange, dyrektor ds. rozwoju miasta i środowiska.

Większa swoboda działania w zakresie rozwoju budownictwa mieszkaniowego

Tłem dla tych działań jest napięta sytuacja na rynku mieszkaniowym w Jenie. Popyt na mieszkania od lat jest wysoki. Jednocześnie miasto dysponuje jedynie niewielką ilością własnych terenów nadających się pod budownictwo mieszkaniowe. Celem jest zatem stworzenie w perspektywie długoterminowej większej liczby przystępnych cenowo mieszkań, które przyczynią się do stabilizacji cen – również po to, by Jena pozostała atrakcyjnym miejscem do życia i pracy.

Regulaminy te stanowią część „Jenaer Baulandmodells Wohnen” (Jenańskiego modelu gruntów budowlanych pod budownictwo mieszkaniowe), który rada miasta przyjęła w 2024 roku. Już wcześniej miasto Jena opracowało różne strategie i wytyczne w zakresie polityki mieszkaniowej, aby wzmocnić swobodę działania gminy w zakresie rozwoju budownictwa mieszkaniowego.

Zakres stosowania prawa pierwokupu

Nowe prawa pierwokupu mają zastosowanie w szczególności tam, gdzie tereny oferują dobre warunki do budowy mieszkań – na przykład dzięki korzystnej lokalizacji, dobrym połączeniom z lokalnym transportem publicznym lub potencjałowi do powstania wielu nowych mieszkań. Dotyczy to również obszarów, na których rozwój był dotychczas utrudniony przez skomplikowaną strukturę własnościową.

Tak zwany „pakiet 1” obejmuje następujące obszary:

• Kapellendorfer Weg w Isserstedt

• Obszar przy szkole Talschule w dzielnicy Kernberge

• An der Trebe w Wenigenjena

• Mädertal w Jena-Süd

• Closewitzer Straße w Jena-Nord

Kiedy ma zastosowanie prawo pierwokupu

Przepisy te nie oznaczają, że nieruchomości zostaną wywłaszczone ani że na danych terenach natychmiast rozpocznie się budowa. Prawo pierwokupu ma zastosowanie wyłącznie w przypadku, gdy właściciele zdecydują się sprzedać swoje nieruchomości.

Warunkiem jest zawarcie prawnie wiążącej umowy sprzedaży. Gdy tylko miasto zostanie należycie poinformowane o sprzedaży, w ciągu trzech miesięcy sprawdza na podstawie umowy sprzedaży, czy spełnione są ustawowe warunki do skorzystania z prawa pierwokupu. Dopiero potem decyduje, czy z niego skorzysta.

Prawo pierwokupu ma na celu między innymi zapobieganie obrotowi nieruchomościami wyłącznie w celach spekulacyjnych. W przypadkach, w których uzgodniona cena zakupu znacznie przekracza obowiązującą wartość referencyjną gruntu, miasto ma prawo ograniczyć kwotę do zapłaty do rzeczywistej wartości rynkowej w momencie zakupu.

Nabywanie potencjalnych terenów przez KIJ

Nabycie potencjalnych terenów odbywa się za pośrednictwem miejskiej spółki Kommunale Immobilien Jena (KIJ). O konkretnych planach zagospodarowania przestrzennego i ewentualnych projektach budowlanych decyduje rada miasta w późniejszym terminie. W tym kontekście angażowani są również mieszkańcy oraz inne zainteresowane strony. W dalszym toku postępowania sprawdzane są również ewentualne skutki dla klimatu i środowiska.

Regulaminy dotyczące prawa pierwokupu zostaną opublikowane na stronach internetowych miasta Jena, a dodatkowo udostępnione w miejskim portalu mapowym.