Jena pnie się w górę w rankingu cyfrowym

Jena odnotowała znaczny skok w górę w ogólnokrajowym indeksie Smart City, opracowanym przez stowarzyszenie branżowe Bitkom: miasto awansowało o siedem miejsc i z wynikiem 73,0 na 100 możliwych punktów zajęło 47. miejsce wśród 83 badanych niemieckich miast dużych. Wśród miast liczących od 100 000 do 149 999 mieszkańców Jena zajmuje 5. miejsce.

Indeks Smart City pokazuje, jak daleko posunęła się cyfryzacja w niemieckich dużych miastach. W tym celu Bitkom bierze pod uwagę nie tylko poszczególne rozwiązania cyfrowe, ale także rozwój miast w różnych obszarach. Oceniane są takie obszary, jak administracja, energia i środowisko, mobilność, IT i komunikacja, a także społeczeństwo i edukacja. W ocenę wchodzą na przykład cyfrowe usługi administracyjne, infrastruktura cyfrowa, inteligentne rozwiązania w zakresie mobilności, zastosowania danych, a także cyfrowe możliwości edukacyjne i partycypacyjne.

Badaniem objęto wszystkie niemieckie miasta liczące co najmniej 100 000 mieszkańców. Wartości indeksu opierają się na weryfikowalnych danych przekazanych przez gminy oraz na publicznie dostępnych źródłach danych. Wszystkie 83 badane miasta były w stanie dostarczyć własne dane i poprzeć je źródłami – z tej możliwości skorzystały wszystkie miasta.

Więcej niż tylko miejsce w rankingu: dlaczego ranking jest ważny dla Jeny

„Awans o siedem miejsc i piąte miejsce wśród miast naszej wielkości to mocny sygnał. Pokazuje to, że Jena robi postępy w zakresie cyfryzacji, a nasze projekty i inwestycje coraz bardziej znajdują odzwierciedlenie również w porównaniu ogólnokrajowym. Jednak dla nas właściwym celem nie jest sama pozycja w rankingu. Decydujące znaczenie ma to, by cyfryzacja docierała do ludzi, ułatwiała codzienne życie, a jednocześnie tworzyła dobre warunki ramowe dla nowoczesnego ośrodka naukowego i gospodarczego” – mówi Benjamin Koppe, burmistrz i dyrektor ds. cyfryzacji miasta Jena.

Indeks Smart City to coś więcej niż tylko ranking. Umożliwia on ogólnokrajową widoczność i porównywalność tego, jak miasta radzą sobie w kluczowych kwestiach związanych z cyfryzacją. Dla Jeny indeks ten stanowi zatem ważną perspektywę z zewnątrz: gdzie leżą jej mocne strony, gdzie nadal istnieje potencjał rozwoju i gdzie doświadczenia innych miast mogą służyć za wskazówki?

Jednocześnie wiele z badanych czynników ma bezpośredni wpływ na atrakcyjność danej lokalizacji. Wydajna infrastruktura cyfrowa, nowoczesne usługi administracyjne, mobilność, oferta edukacyjna oraz środowisko sprzyjające innowacjom mają znaczenie nie tylko dla mieszkańców, ale także dla przedsiębiorstw, środowiska naukowego, wykwalifikowanych pracowników i partnerów współpracujących.

Grund zur Freude bei Dorothea Prell, Gesamtprojektleiterin Smart City, und Bürgermeister und Digitalisierungsdezernent Benjamin Koppe: Jena verbessert sich im Smart City Index 2026 um sieben Plätze und erreicht in seiner Größenklasse Rang fünf.

© Stadt Jena

Indeks Smart City nie jest jednak klasycznym rankingiem gospodarczym ani rankingiem lokalizacji. Pokazuje on, jak dobrze miasto jest przygotowane pod względem kluczowych warunków ramowych w obszarze cyfryzacji. Właśnie dla Jeny, jako ośrodka naukowego, gospodarczego i technologicznego, to spojrzenie z zewnątrz ma zatem duże znaczenie.

Atuty w obszarze społeczeństwa i edukacji

Jena osiąga szczególnie dobre wyniki w kategorii społeczeństwa i edukacji. Z wynikiem 86,3 punktów miasto zajmuje tutaj 23. miejsce w skali kraju i poprawiło swoją pozycję o dwanaście miejsc w porównaniu z rokiem poprzednim. W ocenę wchodzą między innymi cyfryzacja szkół, kompetencje cyfrowe, lokalna scena cyfrowa, struktury start-upów, oferty coworkingowe oraz możliwości cyfrowego uczestnictwa.

Również w kategorii mobilności Jena osiąga wynik 77,1 punktu, przewyższający wynik ogólny. W zakresie administracji miasto zdobywa 75,9 punktu, a w dziedzinie IT i komunikacji – 72,0 punktu. Indeks wskazuje na potencjał rozwoju zwłaszcza w obszarze energii i środowiska, w którym Jena osiąga 53,5 punktu.

Jak cyfryzacja urzeczywistnia się w Jenie

Dobre wyniki Jeny są jednocześnie odzwierciedleniem ciągłego rozwoju cyfrowego, widocznego w wielu miejscach miasta. Istotny wkład w ten proces wnosi projekt „Smart City Jena”.

Dzięki miejskiej platformie danych „WISSENsAllmende” powstaje miejska infrastruktura danych, za pośrednictwem której informacje mogą być gromadzone, łączone i udostępniane do różnych zastosowań. Pomiar natężenia ruchu pieszych w centrum miasta pokazuje na przykład, w jaki sposób dane mogą pomóc w lepszym zrozumieniu wykorzystania i zmian przestrzeni publicznej, a tym samym stworzyć nowe podstawy dla rozwoju i planowania miejskiego.

Równie ważne jest pytanie, jak cyfryzacja jest odbierana przez mieszkańców. ProbierLaden przy Engelplatz, oferując indywidualne doradztwo, kursy i otwarte zajęcia, stał się bardzo popularnym punktem kontaktowym w sprawach związanych z cyfryzacją. Z kolei JEDI w Postcarrée tworzy przestrzeń dla innowacji i transferu wiedzy. Tutaj społeczność miejska, gospodarka cyfrowa, nauka, start-upy i młode talenty spotykają się podczas warsztatów, hackathonów i innych wydarzeń, aby poznawać nowe technologie, opracowywać konkretne zastosowania oraz wzmacniać wymianę między różnymi podmiotami.

Te cztery przykłady pokazują jednocześnie szeroki zakres podejścia Jeny do koncepcji „smart city”: od danych i infrastruktury cyfrowej, poprzez rozwój miasta oparty na danych, aż po edukację, partycypację i innowacje.

„Ranking może zawsze odzwierciedlać jedynie fragment rozwoju. Dla nas decydujące znaczenie ma to, co kryje się za liczbami: czy powstają rozwiązania, które można wykorzystywać w dłuższej perspektywie? Czy docieramy do różnych grup społecznych? I czy faktycznie udaje nam się wprowadzić cyfryzację do codziennego życia miasta? Dzięki projektom takim jak WISSENsAllmende, ProbierLaden czy JEDI właśnie to staje się konkretnie widoczne” – mówi Dorothea Prell, pełnomocniczka ds. inteligentnego miasta i kierowniczka projektu w mieście Jena.

Potwierdzenie i motywacja jednocześnie

Wynik ten należy rozpatrywać z zachowaniem odpowiedniej perspektywy w porównaniu z poprzednimi latami. Ankieta Smart City Index była w ostatnich latach udoskonalana. Pytania, kryteria i źródła danych nie są zatem identyczne we wszystkich latach. Obecny awans w rankingu nie może być zatem interpretowany wyłącznie jako zmiana rzeczywistej wydajności cyfrowej.

Dla Jeny wynik ten jest jednak jednocześnie potwierdzeniem i motywacją: pozycja w rankingu pokazuje, gdzie miasto plasuje się w porównaniu z resztą kraju, uwidacznia mocne strony, a jednocześnie wskazuje obszary, w których konieczny jest dalszy rozwój.

Miasto zamierza zatem dalej promować cyfryzację, zwracając szczególną uwagę na to, aby rozwiązania cyfrowe przynosiły konkretną wartość dodaną dla mieszkańców, administracji, gospodarki, nauki i społeczności miejskiej.