Prawdziwe laboratorium transformacji energetycznej JenErgieReal rozpoczyna prace budowlane na placu budowy
Projekt badawczy JenErgieReal nabiera konkretnych kształtów: rzeczywiste laboratorium transformacji energetycznej zaczyna być realizowane na miejscu. Inwestycje w Jenie i regionie Saale-Holzland planowane są na ten i przyszły rok.
Christian Dornack z Stadtwerke Jena Netze, Susanne Lippmann z jenawohnen, Lars Liebe z miasta Jena i badacz społeczny prof. Ulrich Lakemann przedstawili dziś (27 marca 2026 r.) na konferencji prasowej informacje na temat wstępnych wyników projektu JenErgieReal i kolejnych kroków.
Plany obejmują budowę magazynów akumulatorów w Göschwitz i Drackendorf, instalację stacji ładowania elektrycznego w centrum miasta, w zachodniej dzielnicy i w Winzerla, a także wykorzystanie innowacyjnych urządzeń do dostarczania energii elektrycznej i ciepła. Wymienione komponenty mają być cyfrowo połączone w sieć i inteligentnie sterowane w zależności od sytuacji na rynku energii elektrycznej.
Wystawa "ENERGIA - CO NAS RUCHA"
Wystawa "ENERGY - WHAT MOVES US", którą można oglądać w różnych miejscach w Jenie, zapewnia wgląd w prace projektowe JenErgieReal. Oprócz platformy na Engelplatz i słupów informacyjnych w ośmiu innowacyjnych lokalizacjach, EnergyLab przy Löbderstraße 6 otworzy swoje podwoje 1 kwietnia 2026 roku. W centralnym salonie wystawowym zostaną zaprezentowane wyniki i innowacje z rzeczywistego laboratorium, wyjaśnione tło transformacji energetycznej i pokazane konkretne możliwości pomocy w jej kształtowaniu.
Prawdziwe laboratorium transformacji energetycznej
JenErgieReal to rzeczywiste laboratorium transformacji energetycznej finansowane przez Federalne Ministerstwo Gospodarki i Energii. Opracowuje i testuje rozwiązania dotyczące tego, w jaki sposób transformacja energetyczna w miastach może odnieść sukces w sposób oparty na potrzebach i opłacalny.
Interdyscyplinarny projekt badawczy zajmuje się tym tematem na kilku poziomach.
- Budynki i mieszkania: W modelowej dzielnicy Salvador-Allende-Platz w Lobeda-Ost partnerzy projektu testują inteligentne rozwiązania w zakresie ogrzewania i ciepłej wody. Celem jest optymalizacja zużycia energii w celu zmniejszenia emisji CO2 i ustabilizowania kosztów operacyjnych dla najemców.
- Miejska sieć zasilania: Aby uniknąć przeciążeń w sieci elektrycznej, podaż i popyt na energię mają być inteligentnie zharmonizowane. W tym celu planowana jest wirtualna elektrownia. Generatory, odbiorniki i magazyny energii elektrycznej i cieplnej zostaną cyfrowo połączone w sieć i będzie można nimi sterować.
- Badania społeczne: Projektowi towarzyszyć będą szeroko zakrojone badania społeczne dotyczące akceptacji transformacji energetycznej.
- Uczestnictwo: Wystawa "ENERGY - WHAT MOVES US" dostarcza informacji na temat aspektów i wyzwań związanych z transformacją energetyczną, wstępnych wyników prac projektowych i zaprasza odwiedzających do samodzielnego kształtowania transformacji energetycznej.
Interdyscyplinarny wspólny projekt JenErgieReal
Stadtwerke Jena Netze, Stadtwerke Energie Jena-Pößneck, jenawohnen, Westsächsische Hochschule Zwickau, Ernst-Abbe-Hochschule Jena, miasto Jena, AWO Mitte-West-Thüringen i BRUNATA-METRONA są zaangażowane w interdyscyplinarny wspólny projekt JenErgieReal.
JenErgieReal początkowo rozpoczął się od rozważań teoretycznych i analiz wykonalności w 2022 roku. Prace budowlane nad renowacją modelowej dzielnicy Salvador-Allende-Platz rozpoczęły się w październiku 2023 r., a faktyczne wdrożenie wirtualnej elektrowni rozpocznie się w tym roku. Projekt powinien zostać ukończony jesienią 2027 roku. Laboratorium w świecie rzeczywistym obejmuje projekt badań i inwestycji o łącznej wartości 40 mln euro, z czego 20 mln euro będzie pochodzić z funduszy federalnych.
Tematy i główne punkty projektu JenErgieReal
Energiewende im Alltag: Was denken die Menschen in Jena?
W ramach JenErgieReal Uniwersytet Nauk Stosowanych Ernsta Abbego przeprowadził w 2024 r. szeroko zakrojone badanie populacji Jeny, w którym wzięło udział 2 045 osób. Oprócz kilku odchyleń, próba zapewniła reprezentatywny przekrój populacji Jeny, informuje emerytowany już badacz społeczny prof. dr Ulrich Lakemann.
Ankieta przeprowadzona wśród mieszkańców Jeny ujawniła następujące wyniki:
- 69 procent jest bardzo zaniepokojonych/bardzo zaniepokojonych konsekwencjami zmian klimatycznych
- 42 procent nie spodziewa się ani korzyści, ani strat z transformacji energetycznej, 35 procent spodziewa się strat, a 23 procent spodziewa się korzyści.
- 72 procent uważa za ważne/bardzo ważne, aby energia elektryczna i ciepło były wytwarzane w sposób przyjazny dla środowiska.
- Ludzie raczej nie obawiają się wąskich gardeł w dostawach energii elektrycznej: 53 procent w większości nie zgodziło się / w ogóle nie zgodziło się z tym stwierdzeniem.
- Ludzie zwracają uwagę na oszczędne zużycie energii elektrycznej (84%) i ciepła (86%) (całkowicie/większość się zgadza)
- 70 procent korzysta z urządzeń o niskim zużyciu energii lub świadomie wyłącza urządzenia, aby oszczędzać energię elektryczną (w większości / całkowicie się zgadzam)
- 38% ogranicza swój komfort w celu oszczędzania energii (całkowicie/większość się zgadza), 31% jest skłonnych to zrobić w pewnym stopniu, 31% w większości nie/nie w ogóle
- 49 procent respondentów wykazuje duże/bardzo duże zainteresowanie nowymi technologiami w zakresie zużycia energii i dostaw energii w gospodarstwie domowym (ogrzewanie, ciepła woda, energia elektryczna).
Energiewende im Gebäude: Modellquartier am Salvador-Allende-Platz
Od 2023 r. kompleks budynków prefabrykowanych przy Salvador-Allende-Platz 9 do 23 w Lobeda-Ost przechodzi gruntowną renowację. Do początku 2028 r. powstaną tu łącznie 292 mieszkania od jednego do sześciu pokoi w segmencie z regulowanym czynszem. Pierwsze etapy budowy zostały zakończone, a pierwsi najemcy już się wprowadzili.
Budynki służą jako modelowe sąsiedztwo dla JenErgieReal, w którym nowe technologie przyjaznego dla klimatu i niedrogiego zaopatrzenia w energię są testowane w codziennym życiu. Celem jest zwiększenie wydajności dostaw ciepła i ciepłej wody, zmniejszenie zużycia energii i ograniczenie emisji CO2, wyjaśnia Susanne Lippmann, dyrektor ds. zarządzania technicznego w jenawohnen.
W modelowej dzielnicy zainstalowano następujące inteligentne komponenty:
-
Zasilanie budynku:
- Inteligentna domowa stacja przyłączeniowa (iHAST) dynamicznie dostosowuje dostawy ciepła z sieci publicznej do rzeczywistego zapotrzebowania w budynku.
- Pompa ciepła wykorzystuje ciepło odpadowe z chłodzenia wody pitnej do ogrzewania i przygotowania ciepłej wody użytkowej - sterowana przez iHAST.
- Pompa ciepła wykorzystuje ciepło odpadowe ze ścieków najemców do ogrzewania i przygotowania ciepłej wody - sterowana przez iHAST.
-
Wyposażenie mieszkania:
- Cyfrowy system sterowania ogrzewaniem pomaga najemcom zmniejszyć zużycie ciepła.
- Inteligentne podzielniki kosztów ogrzewania i cyfrowe siłowniki na grzejnikach dostosowują zużycie ciepła w mieszkaniu do aktualnego zapotrzebowania.
- Inteligentne klamki okienne uwzględniają zachowania wentylacyjne najemców w systemie sterowania ogrzewaniem.
- Systemy fotowoltaiczne na balkonach pozwalają najemcom na bezpośrednie wykorzystanie generowanej energii słonecznej.
Energiewende für die Netze: Intelligente Betriebsmittel und virtuelles Kraftwerk
Wraz z odchodzeniem od paliw kopalnych, takich jak gaz i benzyna, energia elektryczna jest coraz częściej wykorzystywana do ogrzewania (pompy ciepła) i jazdy (samochody elektryczne). W rezultacie rośnie ogólne zapotrzebowanie na energię elektryczną. Przede wszystkim jednak zmienia się zapotrzebowanie na moc w sieci elektrycznej i pojawia się wiele, stale nowych okresów szczytowego obciążenia: Zasadniczo wtedy, gdy ludzie są w domu, chcą ogrzać swoje domy i naładować swoje samochody.
Jednocześnie wytwarzanie energii elektrycznej jest coraz bardziej zdecentralizowane i pochodzi z odnawialnych źródeł energii (wiatr, słońce), które są dostępne w różnym czasie i z sezonowymi wahaniami. Na przykład duża ilość energii słonecznej jest wprowadzana do sieci w porze lunchu, kiedy ludzie nie są w domu, a zapotrzebowanie jest niskie. Czasy wysokiego popytu i nadwyżki energii elektrycznej w sieci występują naprzemiennie w krótkich odstępach czasu. Sieci dystrybucyjne muszą być zaprojektowane nie tylko do odbioru energii, ale także do jej wprowadzania i transportu.
JenErgieReal chce rozwiązać to fundamentalne wyzwanie transformacji energetycznej nie poprzez regularną rozbudowę sieci, ale poprzez inteligentne sterowanie, wyjaśnia Christian Dornack, szef strategii w Stadtwerke Jena Netze.
Plan zakłada cyfrowe połączenie istniejących i nowo budowanych systemów zużycia, wytwarzania i magazynowania energii elektrycznej i ciepła. Razem tworzą one wirtualną elektrownię, którą można kontrolować w sposób technicznie i ekonomicznie uzasadniony w zależności od aktualnej sytuacji w sieci elektrycznej. Budowa zakładów i niezbędnej infrastruktury rozpocznie się w tym roku. Testowe uruchomienie wirtualnej elektrowni dla wybranych zastosowań planowane jest na jesień 2027 roku.
W Jenie i okręgu Saale-Holzland powstaną następujące elektrownie:
- Dziesięć stacji ładowania pojazdów elektrycznych o różnych mocach ładowania - od ładowania latarniowego o mocy wyjściowej 3,7 kW do szybkich ładowarek o mocy 200 kW.
Pierwsze stacje działają już przy Dornburger Straße/Schützenhofstraße, a kolejne lokalizacje są planowane lub już realizowane. - Instalacja stacji szybkiego ładowania z akumulatorem buforowym na stacji kolejowej Göschwitz. Wdrożenie planowane jest w ramach przeprojektowania placu przed dworcem od jesieni 2026 r.
- Budowa lokalnego magazynu akumulatorów dla dzielnicy Drackendorf. Ze względu na zmienne zapotrzebowanie na energię elektryczną w obszarze mieszkalnym, magazyn ma na celu odciążenie sieci i pomoc w utrzymaniu jakości dostaw. Wdrożenie planowane jest na 2027 rok.
- Budowa wielkoskalowego magazynu akumulatorów w parku solarnym BürgerEnergie Jena w Göritzberg w regionie Saale-Holzland. Instalacja ma na celu odciążenie sieci poprzez dostarczanie wygenerowanej energii słonecznej w różnych momentach. Rozłożona w czasie sprzedaż energii słonecznej powinna przynieść korzyści cenowe. Wdrożenie planowane jest na rok 2027.
- Budowa systemów magazynowania baterii dla transportu lokalnego w Jenie. Możliwe jest wykorzystanie systemów magazynowania do optymalizacji zużycia energii w zajezdni w Burgau i/lub w podstacjach prostownikowych w sieci tramwajowej. Obecnie trwa faza koncepcyjna. Wdrożenie może rozpocząć się najwcześniej w 2027 roku.
- Integracja czterech inteligentnych stacji przyłączeniowych (iHAST) do sieci ciepłowniczej z wirtualną elektrownią. Wdrożenie jest już w toku.
- Integracja trzech sterowanych lokalnych transformatorów sieciowych (rONT) z sieciami dystrybucyjnymi Göttern, Großlöbichau i Drackendorf (Am oberen Freiberg). Ze względu na zmienne zasilanie i zapotrzebowanie na energię elektryczną w obszarach mieszkalnych, mają one na celu odciążenie sieci. Wdrożenie od połowy 2026 roku.
- Rozwój infrastruktury cyfrowej, która łączy wszystkie te komponenty i umożliwia sterowanie nimi w formie wirtualnej elektrowni. Centrum danych odbiera dane w czasie rzeczywistym i dane prognozowane, np. na temat wykorzystania sieci elektrycznej i odpowiednich elektrowni, prognoz pogody i cen wymiany energii. Wyprowadza polecenia sterujące dla zintegrowanych komponentów i wysyła je do systemów.
Energiewende verstehen und mitgestalten: EnergieLabor in der Löbderstraße
Celem trzyczęściowej wystawy "ENERGY - WHAT MOVES US" jest wyjaśnienie możliwości i złożonych wyzwań związanych z transformacją energetyczną oraz przedstawienie ich ludziom w zrozumiały sposób. Po platformie na Engelplatz, EnergyLab, centralny showroom wystawy , będzie również otwarty dla zwiedzających przy Löbderstrasse 6 od środy, 1 kwietnia 2026 roku.
Wystawa uwidacznia odkrycia i innowacyjne rozwiązania z rzeczywistego laboratorium transformacji energetycznej JenErgieReal i pokazuje, jak zaopatrzenie w energię przyszłości już dziś nabiera kształtu w Jenie, wyjaśnia Lars Liebe, kierownik ds. rozwoju miejskiego w mieście Jena.
Innowacyjne technologie są żywo prezentowane w EnergyLab. Odwiedzający mogą interaktywnie zbadać, w jaki sposób inteligentne sterowanie systemami wytwarzania, zużycia i magazynowania energii elektrycznej i ciepła może przyczynić się do zrównoważonego zaopatrzenia w energię. Jednocześnie EnergyLab pokazuje tło transformacji energetycznej - od rozwoju wykorzystania energii po lokalne skutki klimatyczne w Jenie i wartość dodaną odnawialnych źródeł energii dla środowiska i ludzi. Odwiedzający mogą również odkryć konkretne sposoby kształtowania przyszłości: od zmniejszenia własnego śladu węglowego po odkrywanie nowych możliwości kariery i angażowanie się w życie społeczne.
Wystawa "ENERGY - WHAT MOVES US" obejmuje następujące elementy:
- EnergyLab przy Löbderstraße 6
- Otwarte od wtorku do piątku od 13:00 do 18:00 oraz podczas wydarzeń
- Zwiedzanie z przewodnikiem we wtorki i czwartki o 15:00 i po wcześniejszym umówieniu się
- Platforma na Engelplatz
- Otwarte od połowy marca
- swobodnie dostępna przez cały rok
- Osiem innowacyjnych miejsc w centrum miasta
- Stele z tekstami informacyjnymi i kodami QR dla pogłębionej treści
- prezentują innowacyjne rozwiązania energetyczne rzeczywistego laboratorium na miejscu (wciąż w budowie)