Susza i stres wodny: drzewa miejskie w Jenie znajdują się pod presją
Skutki zmian klimatycznych są wyraźnie odczuwalne również w Jenie – zwłaszcza w przypadku drzew miejskich. Dłuższe okresy upałów, brak opadów i wyschnięte gleby coraz bardziej odbijają się na drzewach. W związku z tym przedsiębiorstwo Kommunalservice Jena (KSJ) coraz intensywniej inwestuje w nawadnianie, pielęgnację oraz sadzenie nowych drzew dostosowanych do zmian klimatycznych, aby zapewnić długoterminowe przetrwanie drzewostanu.
Drzewa miejskie są niezbędne dla dobrego klimatu w mieście. Zapewniają cień, chłodzą otoczenie poprzez parowanie, poprawiają jakość powietrza i ograniczają przegrzanie gęsto zabudowanych obszarów. Jednocześnie szczególnie cierpią z powodu skutków zmian klimatycznych. Turyngia należy do regionów Niemiec, które ulegają szczególnie silnemu ociepleniu. Okresy suszy często rozpoczynają się już wiosną i trwają dłużej, podczas gdy opady coraz częściej przybierają formę ulewnych deszczy. Woda ta jednak prawie nie wsiąka w glebę i nie jest w stanie zrównoważyć jej niedoboru.
Konsekwencje są poważne: utrzymujący się niedobór wody hamuje wzrost drzew. Drzewa wytwarzają coraz więcej krótkich pędów, liście zmieniają kolor i przedwcześnie opadają. Ponadto część korony obumiera, a tworzenie się nowych drobnych korzeni, które mają kluczowe znaczenie dla pobierania wody i składników odżywczych, jest znacznie ograniczone. Osłabione drzewa są bardziej podatne na grzyby, szkodniki oraz uszkodzenia spowodowane słońcem, burzami i łamaniem gałęzi. Na terenach miejskich małe doły pod drzewa, powierzchnie uszczelnione, ograniczona przestrzeń korzeniowa oraz rozgrzane ulice dodatkowo nasilają stres suszy.
KSJ opiekuje się około 71 100 drzew miejskich, a w katastrze drzew zarejestrowanych jest łącznie około 77 500 drzew. Po kilku latach suszy obumarło już wiele drzew – w tym również starszych. Jednocześnie znacznie wzrosło zapotrzebowanie na nawadnianie. Obecnie 2 273 młode drzewa są nawadniane w systemie zmianowym za pomocą cysterny o pojemności 8 000 litrów, a kolejne 264 drzewa w trudno dostępnych miejscach – za pomocą pojazdu typu Multicar. Dodatkowo w nawadnianiu pomagają wyspecjalizowane firmy zajmujące się ogrodnictwem i architekturą krajobrazu.
Szczególnie w pierwszych trzech do pięciu latach wzrostu młode drzewa są uzależnione od regularnego nawadniania, ponieważ ich korzenie nie sięgają jeszcze głębszych zasobów wody. Dlatego też KSJ przy nowych nasadzeniach zwraca większą uwagę na gatunki drzew przystosowane do zmian klimatycznych. W połączeniu ze sprawdzonymi gatunkami rodzimymi i dużą różnorodnością gatunkową powstaje odporny drzewostan miejski. Pomimo wyzwań w Jenie nieustannie prowadzi się ponowne nasadzenia. W ramach wielu projektów drogowych i infrastrukturalnych powstają nawet dodatkowe stanowiska drzew – między innymi na Leipziger Straße, Tatzendpromenade, przy Hufelandweg, przy ścieżce rowerowej Ostbad, na Maria-Pawlowna-Straße, przy moście Lichtenhainer Brücke, w dzielnicy mieszkaniowej Ölste, na Thomas-Mann-Straße, Nollendorfer Straße, a obecnie także na August-Bebel-Straße.
Również mieszkańcy mogą pomóc: młode drzewa w okresach suszy należy podlewać rzadziej, ale za to obficie, używając 60–100 litrów wody – najlepiej rano lub wieczorem. Ponadto nie należy parkować na obszarach wokół drzew ani ich ubijać. Uszkodzenia można zgłaszać za pośrednictwem systemu zgłaszania usterek miasta Jena pod adresem https://maengelmelder.jena.de, podając numer drzewa. Ważnym wkładem są również darowizny na rzecz drzew. Więcej informacji można znaleźć tutaj: Patronaty nad drzewami | Darowizny na rzecz drzew | KommunalServiceJena.
Celem KSJ pozostaje utrzymanie zdrowego, bogatego gatunkowo i odpornego na zmiany klimatu drzewostanu miejskiego, który zapewni przyszłym pokoleniom miasto warte życia i pełne zieleni.
Trockenheit und Wasserstress: Stadtbäume in Jena stehen unter Druck
© Kommunalservice Jena