Wiążąca równość wzmacnia gminy i demokrację
Oświadczenie Krajowej Grupy Roboczej gminnych pełnomocników ds. równości płci w Turyngii:
Jesteśmy pełnomocniczkami ds. równości płci
Jesteśmy gminnymi pełnomocniczkami ds. równości w Turyngii. Znamy ludzi stojących za liczbami i statystykami. Towarzyszymy kobietom dotkniętym przemocą. Wspieramy osoby samotnie wychowujące dzieci, koordynujemy oferty pomocy, angażujemy się na rzecz równości szans i wzmacniamy spójność społeczną w naszych miastach i gminach. Nasza praca nie jest ideologią – to odpowiedzialność w praktyce.
Tym bardziej jesteśmy zdumione, że wciąż musimy uzasadniać naszą pracę. Podczas gdy wyzwania rosną, to właśnie struktury, które wspierają ludzi, chronią ich i umożliwiają im uczestnictwo w życiu społecznym, mają zostać osłabione.
Nie chodzi tu o nasze stanowiska pracy. Chodzi o ludzi, za których ponosimy odpowiedzialność. Równouprawnienie nie jest projektem ideologicznym ani dobrowolną usługą gminną. Jest to zadanie wynikające z konstytucji i warunek konieczny dla sprawiedliwego, demokratycznego i godnego życia społeczeństwa.
Każda godzina, którą musimy poświęcić na uzasadnianie naszego ustawowego prawa do istnienia, to godzina, której brakuje nam na pracę na rzecz kobiet, rodzin i osób, które są zależne od naszego wsparcia. Opowiadamy się za społeczeństwem, w którym równouprawnienie nie jest tylko pustym hasłem, ale rzeczywistością. Dlatego będziemy zabierać głos, gdy ustawowe i konstytucyjne zobowiązanie do zapewnienia równouprawnienia zostanie podważone. Nie chcemy tracić czasu na obronę naszego istnienia. Chcemy robić to, do czego zostaliśmy powołani: wspierać ludzi, eliminować nierówności i przyczyniać się do tego, by równouprawnienie pozostało rzeczywistością w naszych gminach.
Oświadczenie Federalnej Grupy Roboczej Pełnomocników ds. Równouprawnienia:
Wiążąca równość wzmacnia gminy i demokrację
Po raz drugi w ciągu kilku miesięcy poddano pod dyskusję kwestię ustawowego ugruntowania działań na rzecz równości w gminach w Turyngii
Federalne Stowarzyszenie Samorządowych Biur ds. Kobiet i Urzędów ds. Równouprawnienia (BAG) zdecydowanie krytykuje kolejny projekt ustawy w parlamencie krajowym Turyngii, który ma na celu zniesienie ustawowego obowiązku powoływania samorządowych pełnomocników ds. równouprawnienia.
Po tym, jak już wiosną w parlamencie krajowym Turyngii upadł pierwszy projekt ustawy dotyczący zniesienia kluczowych struktur polityki równości płci, następuje teraz kolejna próba mająca na celu osłabienie ustawowo zagwarantowanych działań na rzecz równości płci na szczeblu gminnym. W nowym projekcie zniesienie ustawowego obowiązku uzasadnia się przede wszystkim ograniczeniami budżetowymi, samorządnością gminną oraz twierdzeniem, że dobrowolne działania na rzecz równości są wystarczające do wypełnienia wymogów Ustawy Zasadniczej. Żadne z tych
argumentów nie wytrzymuje bliższej analizy.
Argument budżetowy jest niewystarczający
Projekt ustawy przedstawia gminnych pełnomocników ds. równości jako zbędny czynnik kosztowy, który konkuruje z obowiązkowymi zadaniami, takimi jak ochrona przeciwpożarowa czy infrastruktura. Takie zestawienie jest zbyt uproszczone, ponieważ gminni pełnomocnicy ds. równości realizują ustawowy obowiązek i codziennie wykonują konkretną pracę na rzecz lokalnej społeczności. Udzielają one poufnych porad osobom doświadczającym dyskryminacji lub nierównego traktowania, wspierają ofiary przemocy ze względu na płeć oraz przemocy domowej, kierują osoby potrzebujące do odpowiednich systemów pomocy oraz przyczyniają się do tego, by lokalne oferty ochrony i doradztwa funkcjonowały i były dalej rozwijane.
Jednocześnie aktywnie współtworzą gminy. Wprowadzają aspekty równości płci do rozwoju miejskiego i regionalnego, angażują się na rzecz bezpiecznych przestrzeni publicznych, infrastruktury bez barier oraz ofert mobilności dostosowanych do potrzeb, a także przyczyniają się do tego, by rodziny, osoby samotnie wychowujące dzieci lub osoby starsze były uwzględniane w planowaniu gminnym. Wspierają kobiety w podejmowaniu odpowiedzialności w polityce gminnej, towarzyszą sieciom gminnym i pomagają w pozyskiwaniu funduszy na projekty.
Ponadto: rzekome oszczędności są nieproporcjonalne w stosunku do kosztów następczych, które mogą powstać, gdy osłabione zostaną sprawne struktury prewencyjne i wsparcia, nie będzie już można pozyskać środków finansowych lub plany nie będą w wystarczającym stopniu uwzględniać ważnych grup społecznych. Likwidacja wiążących struktur na rzecz równości nie prowadzi zatem do oszczędności, a jedynie przenosi koszty i ryzyko na przyszłość.
Działania dobrowolne nie spełniają konstytucyjnego obowiązku
Szczególnie problematyczne jest twierdzenie zawarte w projekcie ustawy, że art. 3 ust. 2 zdanie 2 Ustawy Zasadniczej jest już spełniony poprzez sam fakt, że gminy mogą dobrowolnie powoływać pełnomocników ds. równości. Właśnie ten pogląd obala ekspertyza prawna sporządzona na zlecenie Federalnej Rady ds. Równości (BAG) przez prof. dr Ulrike Lembke.
Ekspertyza ta prowadzi do jednoznacznego wniosku: państwo jest konstytucyjnie zobowiązane do zapewnienia skutecznych i zabezpieczonych instytucjonalnie struktur służących promowaniu rzeczywistej równości. Zadanie zapewnienia równości nie może być przenoszone na działania dobrowolne lub rozwiązania niewiążące. Przepisy prawne, które znoszą istniejące struktury na rzecz równości lub pozostawiają ich utworzenie w swobodnej gestii gmin, nie spełniają tego konstytucyjnego obowiązku.
Zadanie ustawowe bez wiążących kompetencji pozostaje jedynie zadaniem na papierze. Doświadczenie pokazuje, że zwłaszcza w czasach ograniczonych środków budżetowych to, co ma charakter dobrowolny, nieuchronnie jako pierwsze pada ofiarą cięć budżetowych. W rezultacie z prawa wynikającego z konstytucji stałaby się w praktyce gminna oferta fakultatywna, zależna od sytuacji budżetowej i lokalnych większości politycznych. W ten sposób powstaje mozaika w zakresie realizacji prawa podstawowego. Jest to sprzeczne z konstytucyjnym wymogiem niezawodnej i skutecznej realizacji państwowych obowiązków w zakresie ochrony i wsparcia.
Innymi słowy: projekt ustawy nie tylko nie uwzględnia sensu i funkcji gminnych działań na rzecz równości, ale także stoi w sprzeczności z konstytucyjnymi wymogami dotyczącymi realizacji zadania w zakresie równości.
Demokracja potrzebuje struktur na rzecz równości
Kto chce zlikwidować te struktury, nie osłabia biurokracji, lecz infrastrukturę państwa prawa i demokracji. Kolejny projekt ustawy po raz kolejny pokazuje: nie chodzi tu o uproszczenie administracji, lecz o likwidację wiążących struktur na rzecz równości. BAG apeluje zatem do demokratycznych frakcji w parlamencie krajowym Turyngii, aby poważnie potraktowały konstytucyjne zadanie zapewnienia równości i nadal w sposób wiążący zabezpieczały działania na rzecz równości na szczeblu gminnym:
„Równouprawnienie nie jest dobrowolną inicjatywą gminną. Jest to zadanie wynikające z konstytucji. Kto chce zlikwidować jego instytucjonalne podstawy, podważa wiążącą realizację prawa podstawowego”.